Moonphase คืออะไร 

Moonphase หรือข้างขึ้น–ข้างแรม คือการเปลี่ยนแปลงรูปร่างของดวงจันทร์ที่เรามองเห็นจากโลก อันเกิดจากตำแหน่งสัมพันธ์ระหว่าง ดวงอาทิตย์  โลก  และดวงจันทร์

ความจริงดวงจันทร์ที่เราเห็นไม่ได้มีการเปลี่ยนรูปร่างจริง ๆ ในแต่ละช่วงเวลา แต่ที่เรามองเห็นรูปร่างดวงจันทร์เปลี่ยนไปเพราะเกิดจากส่วนที่ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์และหันมาทางโลกให้เราเห็นมีการเปลี่ยนไปตามตำแหน่งของดวงจันทร์ ซึ่งหนึ่งรอบการโคจรจริงๆ ของดวงจันทร์จะใช้เวลาเพียงประมาณ 29.53 วัน

สิ่งที่เราสามารถรู้ได้จาก Moonphase

1. รู้ว่า “คืนนี้มีแสงจันทร์มากแค่ไหน”

นี่เป็นประโยชน์โดยตรงต่อการเดินเรือในเวลากลางคืน  เช่น

• วันเพ็ญมีแสงจันทร์มาก ทำให้มองเห็นสภาพแวดล้อมบนทะเลได้ง่ายขึ้น
• เดือนดับ กลางคืนมืดกว่า เหมาะแก่การเห็นดาวได้ชัดขึ้น แต่การมองเห็นสิ่งต่าง ๆ บนผิวน้ำทำได้ยากขึ้น

ดังนั้นก่อนออกเรือกลางคืน คนเรือควรรู้ว่า คืนนี้เป็นช่วง Moonphase ใด

2. รู้เวลาคร่าว ๆ ที่ดวงจันทร์จะขึ้นและตก

เคล็ดลับการจำง่าย ๆ  จำไว้ว่า ในแต่ละวันดวงจันทร์จะโคจรมาถึงตำแหน่งเดิมบนท้องฟ้าช้าลงประมาณ 50 นาที แล้วใช้เวลา 18.00 น. ของวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เป็นเกณฑ์เวลาตั้งต้น เพื่อหาตำแหน่งดวงจัทร์ในแต่ละวัน เพื่อให้จำง่ายขึ้นอีกดังนี้ดังนี้

วันขึ้น 15 ค่ำ พระจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก (ตรงกันข้ามกับดวงอาทิตย์ตกพอดี จึงได้รับแสงอาทิตย์เต็มที่ เราจึงเห็นจันทร์เต็มดวง) ทุกวันดวงจันทร์ใช้เวลาโคจรรอบโลกประมาณ 24 ชั่วโมง ของจริงจะช้าไปอีกประมาณ 50 นาทีดวงจันทร์จึงจะโคจรมาถึงตำแหน่งเดิมบนท้องฟ้า ดังนั้นคำนวณง่ายๆ คือ อีก 6 ชั่วโมง พระจันทร์ตรงศีรษะ และอีก 6 ชั่วโมงต่อมาพระจันทร์ก็ตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตก

วันแรม 15 ค่ำ พระจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันตก (ตรงกับดวงอาทิตย์ตกพอดี จึงบังแสงอาทิตย์เต็มที่ เราจึงเห็นจันทร์มืดสนิท)  ดังนั้นคำนวณง่ายๆ คือ อีก 6 ชั่วโมง พระจันทร์จะอยู่ใต้โลก(ใต้เท้าเราจึงมองไม่เห็น) และอีก 6 ชั่วโมงต่อมาพระจันทร์ก็จะโผล่ให้เห็นทางขอบฟ้าทิศตะวันออกพร้อมดวงอาทิตย์อีก

เมื่อถอดสูตรวิธีคำนวณง่ายๆ เราจะมองหาตำแหน่งดวงจันทร์ได้ดังนี้

• จันทร์เพ็ญ ขึ้น15 ค่ำ พระจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลา 18.00 น. เคลื่อนไปทางทิศตะวันตกจนตรงศีรษะเวลา 24.00 น. และจะตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเวลา 06.00 น.
• แรม 1 ค่ำ พระจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลา 18.50 น. (+อีก 50 นาที) เคลื่อนไปทางทิศตะวันตกจนตรงศีรษะเวลา 24.50 น. และจะตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเวลา 06.50 น.
• แรม 2 ค่ำ พระจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลา 19.40 น. (+อีก 50 นาที) เคลื่อนไปทางทิศตะวันตกจนตรงศีรษะเวลา 01.40 น. และจะตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเวลา 07.40 น.  วันอื่นๆ ก็คำนวณแบบเดียวกันจนถึง…
• แรม 8 ค่ำ โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลา 24.00 น.  เคลื่อนไปทางทิศตะวันตกจนตรงศีรษะเวลา 06.00 น. และจะตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเวลา 12.00 น. 
• จันทร์ดับ แรม 15 ค่ำ โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันตก เวลา 18.00 น. หลังจากนั้นก็มองไม่เห็น 
• ขึ้น 8 ค่ำ โผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลา 12.00 น.  เคลื่อนไปทางทิศตะวันตกจนตรงศีรษะเวลา 18.00 น. และจะตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเวลา 24.00 น

ดังนั้นถ้าเรารู้เวลาและเห็นตำแหน่งของจันทร์ เราก็คำนวณข้างขึ้นข้างแรมได้ไม่ยาก และกลับกัน ถ้าเรารู้วันข้างขึ้นข้างแรมและเวลา เราก็คำนวณทิศตำแหน่งของดวงจันทร์ได้ไม่ยาก แต่อาจต้องชดเชยมุมเอียดของวิถีโคจรในแต่ละช่วงฤดูกาลของภูมิประเทศด้วย

3. ดวงจันทร์เชื่อมโยงกับน้ำขึ้นน้ำลง

นี่คือเรื่องที่สำคัญมากสำหรับคนเรือ ในช่วงเดือนดับ และวันเพ็ญ แรงดึงน้ำในมหาสมุทรจากดวงอาทิตย์และดวงจันทร์มีผลเสริมกัน ทำให้เกิดช่วง Spring Tide โดยทั่วไปจะมีความแตกต่างระหว่างน้ำขึ้นสูงสุดกับน้ำลงต่ำสุดมากขึ้น รวมถึงน้ำทะเลไหลแรงขึ้น ที่คนทะเลไทยเรียกว่า “น้ำเกิด”

ส่วนช่วง ขึ้น 8 ค่ำ และแรม 8 ค่ำ จะเป็นช่วงที่แรงดึงของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์หักล้างกันทำให้เกิด Neap Tide หรือ “น้ำตาย” ซึ่งโดยทั่วไปความแตกต่างระหว่างน้ำขึ้นและน้ำลงจะน้อยลง จึงมีหลักจำง่าย ๆ ว่า

• เดือนดับ + วันเพ็ญ = น้ำขึ้นน้ำลงต่างระดับกันมากขึ้น หรือน้ำเกิด
• จันทร์ครึ่งดวง = น้ำขึ้นน้ำลงต่างระดับกันน้อยลง หรือน้ำตาย

แต่ต้องย้ำว่า Moonphase ไม่สามารถบอกเวลาน้ำขึ้นน้ำลงของสถานที่หนึ่งได้โดยตรง เพราะเวลาจริงยังขึ้นอยู่กับตำแหน่งชายฝั่ง ลักษณะอ่าว ความลึก กระแสน้ำ และปัจจัยทางภูมิศาสตร์ เช่น กรุงเทพของประเทศไทย จะมีน้ำขึ้นสูงสุดหลังจากตำแหน่งดวงจันทร์ตรงศีรษะไปแล้ว 4 ชั่วโมงกับอีก 40 นาที ส่วนพื้นที่อื่นๆ ของไทย ก็ปรับเพิ่มลดเอาตามตำแหน่งเส้นรุ้งเส้นแวง แต่ถ้าขี้เกียจหาก็พออนุโลมใช้ตัวเลขเวลา 4.40 ชั่วโมงบวกไปเลยก็พอจะใช้ได้บ้าง ชาวเรือเก่งๆ จึงสามารถบอกเวลาน้ำขึ้นน้ำลงได้แม่นยำด้วยเหตุผลนี้เอง

และเมื่อรู้จังหวะเวลาน้ำขึ้นน้ำลง ชาวเรือจึงสามารถคำนวณช่วงเวลาที่จับปลาได้มากได้ง่ายขึ้นอีก ซึงเป็นหลักคิดในการพัฒนานาฬิกาในกลุ่มซีรีส์ G-LIDE ของ casio ที่ออกแบบมาสำหรับคนที่ชอบกีฬาทางน้ำ(ทะเล) โดยเฉพาะ

หลักสูตรการอบรมของไทยสปีดโบ๊ท

ไทยสปีดโบ๊ท เป็นหลักสูตรการอบรมระยะสั้นในกลุ่มวิชาชีพขาดแคลนที่เป็นความร่วมมือทางการศึกษาในรูปแบบพหุภาคีทั้งภาคเอกชน ราชการ และการศึกษาทั้งในระดับอาชีวะและมหาวิทยาลัย เปิดอบรมการใช้เรือสปีดโบ๊ทแบบครบวงจรตั้งแต่การใช้เรือ การขับเรือ การซ่อมบำรุงรักษาเรือตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญ ผู้ที่จบไปแล้วยังสามารถเทียบโอนหน่วยกิตลดเวลาเรียนในสาขาวิศวกรรมเครื่องกลเรือความเร็วสูงและการเดินเรือ ในรูปแบบพิเศษที่ออกแบบมาสำหรับผู้ที่ทำงานประจำโดยเฉพาะ